Pleidooi: meer Herkemij in CEO land

Herkemij

“Ik weet zeker dat consumenten het je vergeven  als iets een keer niet helemaal goed gaat, zolang je maar eerlijk bent. Ik heb destijds ook geroepen dat Senseo niet te drinken was. Dat we de kwaliteit gingen verbeteren. Traditionele marketeers zeiden: die Herkemij is gek. Terwijl dat naar mijn idee transparantie is. Het sluit aan bij de tijdgeest.”

Of de man ook gelijk heeft.

Zijn woorden las ik in een interview met NRCQ . De headline trof me: “Ik ben geen vleesman” . Saillante uitspraak, aangezien Michiel Herkemij nu CEO is bij Vion, de grootste vleesverwerker van Europa, met een omzet van 7 miljard. Ik denk niet dat Marianne Thieme wil weten hoeveel koeien en varkens daar hun bijdrage aan leveren, maar dit terzijde.

Het is opvallend om een CEO zo open en eerlijk te horen praten. De CEO wereld is er een van big swinging dicks. Controle, zelfverzekerdheid, geldingsdrang, tot meedogenloosheid toe: over het algemeen zijn dat de gedragsbepalende trekjes die je bijveel CEO’s terugziet. Zelfs de schaarse vrouwelijke CEO’s zijn alfamannetjes.

Eerlijkheid, openheid en vertoon van eigen emotie zijn in ieder geval zeer te vermijden zaken. Ze duiden op zwakte of zouden als zodanig gepercipieerd kunnen worden. Dat past niet bij de positie. Leiderschap is sterk of het is geen leiderschap.

Dat Michiel Herkemij durft zeggen dat het ‘vrij heftig’ was om varkens en koeien gedood te zien worden, mag dan ook gezien worden als vrij heftige ontboezeming. Ik weet toevallig waar hij het over heeft; als zoon van een slager die zelf zijn vlees afhaalde in het slachthuis heb ik als jongetje ook knorrende en loeiende viervoeters van dichtbij zien sneuvelen. Wel even iets anders dan op TV. De bijbehorende slachthuisgeur ontbreekt. Van trauma geen sprake, overigens, ik ben er geen biefstuk minder om gaan eten.

Het zegt iets over Herkemij dat hij zijn emotie ten aanzien van het slachten laat zien. Maakt hem dat tot een zwakke CEO? Ik zou zeggen: integendeel. Ik zie hier een authentieke man, die zelfs erkent dat hij moet wennen aan een bestaan buiten zijn natuurlijke habitat: de wereld van de merken. Hier is een merkenbouwer pur sang die nu, even grof gezegd, anonieme stukken vlees aan het distribueren is. Dat is even slikken en dat proef je in het verhaal, dat ook verder tamelijk openhartig is.

Hij had dat kunnen verbergen of verbloemen, maar dat is kennelijk niet zijn stijl. Om met Cup-a-Soup te spreken: dat zouden meer CEO’s moeten doen.

Authentiek leiderschap is de way to go. De wereld is te transparant om te doen alsof je alles weet, nooit fouten maakt en altijd alles onder controle hebt. Ooit komt alles uit. Er hoeft maar een enkel fout stuk Vion vlees tot tweet verwerkt te worden en de kans bestaat dat het hele bedrijf even snel door de hoeven gaat als de koe waar dat vlees van afkomstig was.

Authentiek leiderschap klinkt alsof de baas het braafste jongetje van de klas moet zijn. Verre van dat. Moet er stevig ingegrepen worden, dan moet er stevig ingegrepen worden. Waar het om gaat is dat de topmensen van een bedrijf juist nu, in deze tijd en deze wereld, meer zichzelf moeten zijn dan ooit tevoren. Ook, en mischien wel: juist, publiekelijk. Je kunt wel zeggen dat een CEO slechts een passant is, maar zolang de CEO een CEO is, bepaalt hij cq. zij een groot deel van de reputatie van het bedrijf. Dat wordt nog erg onderschat. Reputatie bouw je van binnenuit, niet van buitenaf.

Reputatiemanagement is een leuk modewoord, maar maakt de zaken nodeloos ingewikkeld en nog voor duur geld ook. In plaats daarvan: niets zo effektief voor imago en reputatie als het eerljike verhaal, met passie verteld door de baas zelf.

Het bedrijf en vooral het verhaal ervan is altijd groter dan de CEO van dienst, maar er is niemand beter in staat om daar uiting aan te geven dan de CEO. Hoe eerlijker, oprechter, menselijker, zelfs persoonlijker de CEO is, hoe meer dat ook voor het bedrijf gaat gelden. Het interview met Michiel Herkemij is feitelijk een vorm van een leiderschapsverhaal. Het is geen mooipraatverhaaltje uit een of andere PR-koker. Je voelt dat er nog heel wat te doen is en gedaan moet worden voor het de goede kant uit gaat. Dat is transparantie zoals het hoort.

Herkemij erkent dat Vion kwetsbaar is vanwege de aard van het beestje. Vleesmarkt, lage marges, lastig, lastig. Maar juist het feit dat hij het met zoveel openheid, oprechtheid en eerlijkheid vertelt, werkt eerder verbindend dan bang makend. Het wekt begrip en je voelt wel iets van bewondering voor de taak waar hij en Vion voor staan. Dat hij niet bang is om hierover te praten, zegt feitelijk ook dat hij ervan overtuigd is dat ze met Vion een kant op zullen gaan die ze meer grip op de zaken zal geven.

Michiel Herkemij is geen bange man, dus is Vion geen bang bedrijf. Michiel Herkemij draait er niet omheen, dus is Vion een bedrijf dat je kunt vertrouwen. Michiel Herkemij laat zich zien als mens, dus is Vion een bedrijf dat zich niet verstopt voor de butenwereld. Zo simpel werkt authentiek leiderschap voor het beeld van het bedrijf. En zo werkt dat ook door naar de mensen binnen het bedrijf. Het is voor alle medewerkers van enorme waarde om iemand aan het roer te hebben die niet net doet alsof, maar die potdorie ook van vlees en bloed is.

Bedrijven bestaan uit mensen en uiteindelijk kijken ze allemaal naar die ene aan de top. Hoe meer mens diegene is, hoe meer bedrijf ze er voor hem van zullen maken.